Hakan Kaplan 
NASA’nın Artemis II misyonu, 50 yıl aradan sonra Ay’ın etrafında gerçekleştirilen tarihi bir uçuşu başarıyla tamamladı. Dört astronot, Ay’ın arkasına geçerek insanlı uzay uçuşlarında şimdiye kadar ulaşılan en uzak mesafeye gitmiş oldu ve Dünya’ya dönüş yolculuğuna başladı. Hakan Kaplan tarafından 8 Nisan 2026 tarihli bu gelişmeler, 1972 yılında Apollo 17 görevinden sonra Ay çevresinde yapılan ilk insanlı uçuş olarak tarihe geçti.
Artemis II görevi 1 Nisan 2026’da başladı. Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılan Space Launch System (SLS) roketi ile uzaya çıkan Orion kapsülünde dört kişilik bir ekip bulunuyordu: Komutan Reid Wiseman, Pilot Victor Glover, Görev Uzmanı Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen. Astronotlar, Ay’a iniş yapmadan “serbest dönüş yörüngesi” adı verilen bir rota izleyerek Ay’ın etrafında döndü ve ekstra yakıt harcamadan yeniden Dünya’ya yöneldi.
Bu görev sırasında Orion uzay aracı, Dünya’dan yaklaşık 406 bin kilometre uzakta bir noktaya ulaştı ve bu mesafe, Apollo 13 görevine ait önceki rekoru geride bıraktı. Böylece Artemis II ekibi, insanlığın uzayda ulaştığı en uzak noktaya gitmeyi başardı. Astronotlar ayrıca Ay’ın arka tarafına geçen ilk insanlı ekiplerden biri olarak tarihe adını yazdırdı.
Orion uzay aracı Ay’ın arkasına geçtiğinde, Ay Dünya ile uzay aracı arasında bir engel oluşturdu ve iletişim tamamen kesildi. Bu durum yaklaşık 40 dakika sürdü ve görev kontrol merkezi, mürettebatla bağlantı kuramadı. Ancak planlı olan bu kesintinin ardından Orion yeniden iletişim hattına girdi; astronot Christina Koch, “Dünya’dan yeniden haber almak harika” diyerek ilk mesajını iletti.
Astronotlar, Ay’ın etrafında saatler boyunca gözlem yapma fırsatı buldu. Kraterler, eski lav akıntıları ve yüzey detayları gibi birçok unsuru yakından incelediler. Kanadalı astronot Jeremy Hansen, “Şu anda Ay’da gördüklerim aklımı başımdan alıyor” derken, Pilot Victor Glover, gün ve gece arasındaki geçiş bölgesine dikkat çekti ve bu bölgedeki net gölgeleri “Gördüğüm en iyi ışıklandırma” şeklinde değerlendirdi. Ekip ayrıca, uzaydan kısa süreli bir Güneş tutulmasına da tanıklık etti.
Görev sırasında yaşanan en duygusal an, Ay’ın arkasına geçmeden önce gerçekleşti. Astronotlar, görev kontrol merkeziyle konuşurken iki yeni krater için isim önerisinde bulundular. Kraterlerden birine önerilen isim, komutan Reid Wiseman’ın 2020’de kanserden kaybettiği eşi Carroll Wiseman’a ithafen verildi. Astronot Jeremy Hansen, telsizden “Orada çok parlak bir oluşum var. Ona Carroll adını vermek istiyoruz” dediğinde, uzay aracında duygusal bir an yaşandı. Wiseman, gözyaşlarını silerken ekip arkadaşları ona sarıldı; Houston’daki görev kontrol merkezinde de derin bir sessizlik oluştu.
Wiseman’ın hikayesi, 2020 yılında yaşadığı iki kayıpla başlamıştı; önce annesini Alzheimer’dan, ardından eşi Carroll’u kanserden kaybetmişti. İki kızını tek başına büyütmek zorunda kalmış, astronotluğu bırakmayı düşünmüştü. Ancak eşi, hayallerinin peşinden gitmesini istemişti. Artemis II görevine seçildiğinde, kızlarından biri bu önemli anı kutlamak için Ay şeklinde kurabiyeler yapmıştı. Bu duygusal anlar, Artemis II görevini daha da özel kılıyor.
