Ozan Akçora, şirketlerin “Yapay Zeka dönüşümü” stratejilerini belirlerken dikkat edilmesi gerekenleri PD okurları için yazdı

Yapay Zeka dünyası hız kesmiş görünse de, şimdi harekete geçme zamanı. Peki bu süreçte hangi stratejileri benimsemeliyiz? Gelin, yapay zeka konusunu farklı bir açıdan inceleyelim.

2022 Kasım ayında ChatGPT uygulamasını kullanmaya başladığımızda, teknolojik bir değişim sürecinin kapısını araladığımızı fark etmiştik. Süreç içerisinde yeni aktörler, beklenmedik gelişmeler ve bazı endişeler de yaşandı. Ancak artık yapay zekanın kurumsal düzeyde nasıl entegre edileceği giderek daha net hale geliyor: “İş süreçleri insan etkileşimi ile başlar ve insan onayıyla devam ederken, yapay zeka iş yükünün üstesinden gelebilecek kapasiteye sahiptir.”

Birçok kişi bu teknolojiyi artık günlük yaşamında aktif olarak kullanıyor; verileri rastgele bir şekilde yapay zeka sistemlerine aktararak, belirsiz konularda bile kısa sürede kapsamlı araştırmalara erişebiliyor. Ancak, buradaki asıl mesele kurumsal düzeyde ihtiyaçların farklılık göstermesidir.

Kurumların odaklandığı ana ihtiyaçlar oldukça belirgindir: “Öngörülebilir, riskleri minimize eden ve hesap verebilir bir sistem tasarımı yapabilmek.”

Böyle bir yapı oluşturabilmeniz için, öncelikle yapay zekayı nasıl kullanacağınıza dair stratejiler geliştirmeniz gerekiyor:

• Veri Erişimi: Veri, şirketlerin en önemli varlıklarından biridir. Yapay zeka sayesinde veri otomasyonu hiç olmadığı kadar kolaylaştı. Bu dönemde, verilerinizi güvenli bir şekilde kayıt altına almanız ve bu verileri otomatikleştirerek sizin için çalışır hâle getirmeniz mümkün hale geliyor. Öncelikle verilerinizi nerede, ne detayla ve ne kadar süre saklayacağınızı belirleyip standartlaştırmalısınız. Böylece yapay zeka ile otomasyon süreçlerine girdiğinizde verileriniz en verimli şekilde kullanılacaktır.
• Veri Kataloğu Oluşturun: Şirketinizde mevcut olan tüm verilerin sistemlerini ve detaylarını belirten merkezi bir veri kataloğu oluşturunuz. Bu, sizi doğru çözümlere yönlendirirken, eksik verileri tespit etmenize de yardımcı olacaktır.
• Yetki Grupları Belirleyin: Veri üzerinde en verimli çalışma, herkesin ihtiyaç duyduğu verilere erişebilmesiyle mümkün olur. Bu hem güvenlik sağlar hem de veri kullanımlarını kolaylaştırır. Yapay zeka uygulamalarınız için de gerekli yetki gruplarını oluşturmalısınız.
• Uygulama Kataloğu Oluşturun: Verilerinizi hangi sistemlerin ürettiğini veya eriştiğini anlamak, süreçlerinizi daha verimli tasarlamanıza yardımcı olacaktır.

Bazı yazılım firmaları, verileri erişilebilir bir veri tabanında tutmak yerine, kapalı sistemlerde veya kendi özel sıkıştırma yöntemleriyle saklamayı tercih ediyor. Bu durum, sizin geliştireceğiniz ek sistemlerin bu yazılımlara bağımlı hale gelmesine yol açar ve tedarikçi bağımlılığını artırır. Verilerinizi tablo ve kolon yapısında düzenleyerek saklamak, erişiminizi kolaylaştırır. Ancak bu verilerin kurumsal gereklilikler yüzünden farklı veri tabanlarında tutulduğunun farkındaysanız, bu verilerin senkronizasyonunu sağlamak için çözümler üretebilirsiniz.

• Süreçlerinizi Tanımlayın: Verilerin yaşam döngülerini belirlemek için “Durum Makinesi” yönteminden yararlanabilirsiniz. Bu yöntem, her alanı daha iyi yönetebilmenize olanak sağlar.
• Robotik Süreç Otomasyonları Planlayın: Verilerinizi düzenliyorsunuz ve süreçlerinizi netleştiriyorsanız, hangi aşamalarda yapay zekayı kullanabileceğinizi belirlemek kolaylaşır.

Örneğin, geçtiğimiz hafta Dubai’deki GITEX fuarındaydık. Fuar sırasında yoğun olarak kartvizit topluyoruz ve bunların sisteme kayıt edilmesi günler alabiliyor. Ne yaptık? Yazılım altyapımız sayesinde yalnızca 1 saat içerisinde otomasyon sistemi kurduk:

• Kartvizit fotoğrafını WhatsApp’a gönderiyoruz.
• Yapay zeka bilgileri çıkarıyor (isim, şirket, unvan, e-posta).
• Potansiyel müşteri olup olmadığına karar veriyor.
• CRM sistemine kaydediyor.
• Kişiye özel mail taslağı oluşturuyor ve iletiyor.
• SMS ile hatırlatma yapıyor.

Sonuç olarak, haftalar süren işlerimiz saniyeler içinde tamamlanıyor ve fuarda daha fazla görüşme yapma imkanı buluyoruz. Herkes bu otomasyonu gördüğünde, “Bunu bizim için de yapar mısınız?” diye sordu.

Yapay zeka çözümleri ile ilgili sıkça sorulan soru: “Cloud tabanlı mı yoksa yerel sunucuda mı kullanmalıyız?” Bunun yerine sormanız gereken asıl soru: “Yapay zekadan nasıl maksimum yarar sağlayarak verimliliğimi koruyabilirim?”

• Cloud’un Avantajı: Kullanımınızdaki esneklik ve düşük maliyetle başlangıç yapma imkanı sunar.
• Yerel (On-Premise) Avantajı: Verilerinizin tam kontrolü elinizde olur; ancak altyapı yatırımı ve kurulum masrafları söz konusu olur.

Diyelim ki yapay zeka ile müşteri analizi yapmak istiyorsunuz, ancak “müşteri bilgileri dışarı çıkmasın” istiyorsunuz. Klasik yaklaşımda tüm verileri yükleyip analizi yaptırırken, akıllı yaklaşımlarda sadece veri yapısını iletmek yeterlidir:

• “Müşterilerimizin yaşı, şehri ve harcama miktarları mevcut.”
• Sadece genel bilgi verirsiniz, örneğin “45 yaşında bir kişi” demek yerine “yaş bilgisi var” dersiniz.

Peki yapay zekaya sorularınızı nasıl yönetirsiniz? Örneğin, “Hangi şehirde ortalama harcama en yüksek?” veya “40 yaş üstü müşterilerin oranı nedir?” gibi sorularla analiz yönteminizi kendi sistemlerinizde uygulayabilirsiniz. Sonuçlar, verilerin dışarı çıkmadan alınır.

Hibrit model, ihtiyaçlarınıza göre seçenekler sunar. Hassas verileriniz için yerel sunucu veya özel bulut, genel işlemler için bulut tabanlı çözümler tercih edilebilir.

• Hassas Veriler → On-Premise veya Private Cloud: Müşteri bilgileriniz, finansal veriler ve ticari sırlar.
• Genel İşlemler → Public Cloud: İçerik üretimi, çeviri ve kodlama işlemleri.

Yapay zeka denilince büyük dil modelleri (ChatGPT, Claude gibi) akla gelse de, arka planda sessizce çalışan birçok yetenekli model vardır. Bu özel modeller, belirli görevlerde daha etkin çalışmak üzere geliştirilmiştir. Örneğin, yüz tanıma veya üretim hattında kalite kontrol gibi spesifik alanlarda daha hızlı ve az kaynakla işlemler yaparlar.

Önerim, ekip toplantınızda “Her gün karşımızda çıkan, bize saatler kaybettiren en sıkıcı işimiz hangisi?” sorusunu gündeme getirin. İşte yapay zeka entegrasyonunuz için ideal başlangıç noktası burasıdır. Her başarı hikayeleri, küçük bir problemin basit çözümlerle büyük dönüşümlere yol açtığı örneklerle doludur. Yapay zeka devrimi kapınızda; açmanız için bir cesaret gösterecek misiniz?